انتقام از ظالمان و شادی قلب اهل بیت

سنت انتقام الهی، یکی از قوانین ثابت و تغییرناپذیر خداوند است که بر هر مجرمی، فوراً و بدون استثنا جاری می‌شود و هدف آن برقراری عدالت، سلب نعمت‌های معنوی از گناهکار و یاری مومنان است. توبه فوری پس از هر گناه (مانند غیبت، خروج از ولایت اهل بیت یا هم‌دستی با گناهکاران) واجب است. زیرا تأخیر در آن خود گناهی بزرگ و نشانه تجری است. فقها تأکید دارند که توبه باید بلا فاصله پس از ارتکاب گناه و همان لحظه انجام شود. انتقام از ظالمان نیز از سنت‌های الهی بوده وسبب شادی قلب اهل بیت است.

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• تعریف مجرم و سنت انتقام
  • اهمیت توبه فوری و آثار آن
• شادی قلب مومنین و اهل بیت
  • احکام سفر و روزه در رمضان
    • دعا برای حج و عمره
• انتقام از ظالمان سبب شادی قلب اهل بیت
  • محتوای آیه
  • روایات اهل بیت درباره آیه
• شاد کردن دل مومن
  • سه راه اصلی ادخال سرور و شاد کردن دل مومن
  • نمونه‌هایی واقعی از شاد کردن مومنین
• زیارت عاشورا و خونخواهی
• شادی خدا در رضایت اهل بیت
• هشدار! اذیت مومن

تعریف مجرم و سنت انتقام

مجرم کسی است که از تسلیم کامل در برابر خدا و ولایت اهل بیت خارج شود؛ این خروج می‌تواند کوچک (مانند غیبت) یا بزرگ (مانند انکار حقوق اهل بیت) باشد و همون لحظه، نور وجود فرد کم می‌شود یا بلایی نازل می‌گردد. قرآن و روایات، انتقام را هم دنیوی (عذاب اقوام گذشته مانند شعیب، که ۶۰ هزار نفر غیرگناهکار به دلیل هم‌گرمی با گناهکاران مجازات شدند) و هم اخروی توصیف می‌کنند؛ خداوند خود را ذوانتقام می‌نامد و می‌فرماید: إِنَّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ مُنتَقِمُونَ. این سنت مانند قرآن تغییرناپذیر است: گناه ثواب لحظه‌ای می‌آورد، نماز و زیارت (به‌ویژه قرآن) نور فوری می‌بخشد و وجود را پرورش می‌دهد، اما انتقام هم بلافاصله ظاهر می‌شود و در قیامت آشکار.

اهمیت توبه فوری و آثار آن

فقهای شیعه فتوا داده‌اند که هر گناهی رخ دهد، توبه فوری واجب است؛ رفتن به کربلا یا مکه برای توبه جایز است اما جایگزین توبه لحظه‌ای نمی‌شود و فقط تجدید آن است. برعکس، اعمال نیک مانند حضور در مجالس اهل بیت، خواندن قرآن (که معادل ولایت است) یا زیارت، لحظه‌به‌لحظه نور می‌افزاید؛ روایات می‌گویند شیعیان در قیامت چنان نورانی محشور می‌شوند که فرشتگان آنان را انبیا و شهدا پندارند. تأخیر توبه، فرد را در چرخه انتقام نگه می‌دارد، پس باید سریع توبه کرد تا از این سنت خارج شد.

شادی قلب مومنین و اهل بیت

شاد کردن دل مومن، محبوب‌ترین عمل نزد خداست؛ امام صادق علیه السلام در اصول کافی می‌فرماید: أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ ادخال السُّرُورِ فِي قُلُوبِ الْمومنينَ، که ثوابش شادی خدا، پیامبر و اهل بیت را می‌آورد. راه‌ها: حل مشکلات (مانند همسریابی یا بدهی)، حفظ حرمت (دفاع از غیبت)، دین‌دادن، لبخند یا حتی شکلات دادن؛ امام باقر علیه السلام طواف به نیابت زهرا سلام الله علیها را بهترین عمل برای شادی قلب ایشان دانست. اذیت مومن، اذیت امام زمان(عج) است و بداخلاقی روزی را کم می‌کند، اما خوش‌اخلاقی (حسنُ الْخُلُقِ) آن را زیاد؛ روایات می‌گویند شادی مومن در قیامت ملکی همراه فرد می‌شود.

احکام سفر و روزه در رمضان

سفر در رمضان مکروه شدید است مگر سه مورد: حج/عمره (واجب یا مستحب)، حفظ جان/سلامتی یا معیشت (کسب‌وکار)؛ کربلا هرچند ثوابش بیشتر است، در روایات ذکر نشده و قیاس جایز نیست. شب ۲۳ رمضان در کربلا (کنار تربت امام حسین علیه السلام ) طبق امام صادق علیه السلام ، هر گناهی را محو می‌کند؛ شب قدر کربلا هم ۱۲۴ هزار نبی به زیارت می‌آیند و ثوابش عظیم است. مسافر با نذر قبلی در حضر (قبل سفر) می‌تواند روزه بگیرد (روزه نذری واجب، نه رمضانی)؛ در مدینه بدون نذر، چهارشنبه تا جمعه جایز است. قصد اقامت ۱۰ روزه قضا واجب می‌کند، اما نذر روزه در سفر، ثواب مستحبی دارد و زائر عتبات هم از آن بهره می‌برد.

دعای اللهم ارزقنا حج بیت الحرام فی عام هذا و فی کل عام از دعاهای رمضان است و حج عمره را با توکل به خدا ممکن می‌سازد، فارغ از مال.

دعا برای حج و عمره

سید بن طاووس از امام صادق علیه السلام و موسی‌کاظم علیه السلام: پس هر نماز رمضان اللهم ارزقنی حج بیتک الحرام فی عام هذا… تا حَتَّى تَأْخُذَ نَفْسِي بخوان؛ زیارت مکه، مدینه و حاجات دنیا/آخرت را تضمین می‌کند. مال کم/زیاد مهم نیست، دست خدا کارساز؛ عمره رمضان ثواب حج کامل دارد.

انتقام از ظالمان سبب شادی قلب اهل بیت

در زیارت عاشورا طلب می‌کنیم جزو منتقمین باشیم؛ قرآن (توبه:۱۲)انتقام از منافقین را شفاء صدور المومنین می‌داند، یعنی خنک‌شدن دل مومنان.

آیه ۱۲ سوره توبه (وَإِنْ نَكَثُوا أَيْمَانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا فِي دِينِكُمْ فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَا أَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُونَ) دستور مبارزه با سران کفر (ائمه الکفر) پیمان‌شکن و تمسخرکننده دین را می‌دهد تا از فساد باز ایستند و مومنان شفا یابند. امام علی علیه السلام آن را بر طلحه، زبیر و معاویه تطبیق کرد؛ هدف کیفر سران فساد برای بازدارندگی و شفای دل مومنان (مرتبط با آیه بعد).

محتوای آیه

 مشرکان پس از پیمان صلح، عهد شکستند و به دین اسلام طعنه زدند، خداچند می‌فرماید با پیشوایان کفر (غده‌های چرکین جامعه) بجنگید؛ آنها پیمانی ندارند تا شاید توبه کنند و باز ایستند. نزول بر منافقین عهدشکن مدینه؛ امام باقر علیه السلام: مراد طلحه، زبیر، خوارج و اصحاب صفین/بصره. نه کشتار عام، بلکه هدف بازدارندگی سران (مانند معاویه) است.

روایات اهل بیت درباره آیه

امام علی علیه السلام در جمل/صفین: طلحه/زبیر بیعت شکستند، پس جنگ با آنان واجب است. امام باقر علیه السلام: به خدا قسم، اصحاب صفین/بصره ائمه کفرند. تأکید بر قتال سران برای انتهاء فساد و حفظ دین.: جنگ با سران، خشم دل مومنان را فرومی‌نشاند در تفسیر شیعی، نقض بیعت سقیفه و طعن به ولایت، مصداق است؛ انتقام، قلب حضرت زهرا سلام الله علیها را خنک می‌کند.

 روایات، انتقام گیری ابولولو را مایه خنک‌شدن قلب حضرت زهرا سلام الله علیها و ورود ایشان به بهشت می‌دانند؛ نفرین حضرت زهرا سلام الله علیها بر غاصبان حقوق موجب انتقام از آنان می‌شود و شادی رسول‌الله علیه السلام و اهل بیت را می‌آورد. این شادی، شادی پروردگار است نه هیجانی؛ هدف، عدالت و خونخواهی مظلومان

جامعه‌ای که امربه‌معروف نکند، مستحق یاری نیست و دشمنانش پیروز می‌شوند؛ پس گرم نگیریم با گناهکاران، بلکه اخم کنیم تا گناهشان سخت شود.

شاد کردن دل مومن

شاد کردن دل مومن، محبوب‌ترین عمل نزد خداست. امام صادق علیه السلام سه راه اصلی آن را ادای دین‌، رفع گرفتاری و حفظ حرمت (دفاع از غیبت) معرفی کرده که شادی خدا، رسول علیه السلام و اهل بیت را می‌آورد. هر فرد با توجه به استعدادش (مانند همسریابی یا حل مشکلات مالی) می‌تواند مومن را شاد کند؛ اذیت مومن، اذیت امام زمان(عج) است و قبل رمضان همه را راضی کنیم. داستان‌های واقعی مانند مغازه‌دار حرم با خوش‌اخلاقی و همسریابی ۲۵۰ خانواده در مسجد گوهرشاد، مصداق عملی این روایات است.

سه راه اصلی ادخال سرور و شاد کردن دل مومن

امام صادق علیه السلام در اصول کافی می‌فرمایند: محبوب‌ترین اعمال نزد خدا، شادی دل مومن با پرداخت دین (بدهی)، رفع گرفتاری (سیر کردن گرسنه یا حل مشکل) یا حفظ حرمت (دفاع از غیبت پشت سر) است. امام باقر علیه السلام نیز فرمودند: شاد کردن مومن یا پرداخت بدهی‌اش، محبوب‌ترین کارهاست. این اعمال در قیامت تاج نور و همدم می‌شود؛ سلوک هم اگر شرعی و شادی‌بخش باشد، جایز است.

نمونه‌هایی واقعی از شاد کردن دل مومنین

فردی با بداخلاقی روزی‌اش بسته شد؛ با توصیه حدیث حسن الخلق یزید فی الرزق (امام علی علیه السلام ) به خوش‌اخلاقی با همسر امر فرموده است، روزی باز می‌شود.

طواف نیابی و شادی حضرت زهرا سلام الله علیها شخصی نزد امام باقر علیه السلام طواف نیابی از رسول علیه السلام ،امیرالمومنین علیه السلام و اهل بیت خواست؛ امام اجازه داد و برای حضرت زهرا سلام الله علیها تأیید: بهترین عمل و شادی قلب مادرم. امام جواد علیه السلام افضل اعمال دانست؛ حتی مرد برای زن نیابت جایزاست، خشنودی اهل بیت را می‌آورد.

زیارت عاشورا و خونخواهی

طلب روزی کن خونخواهی حسین در رکاب حجتت؛ انتقام ابوبکر، قلب امیرالمومنین علیه السلام و حضرت زهرا سلام الله علیها را خنک و بالاترین شادی ایشان است. حضرت زهرا سلام الله علیها در هر نماز ابوبکر را لعن می‌کرد؛ این بدون شک سرور رسول علیه السلام و اهل بیت است.برائت آسمانی است نه کینه زمینی، سرخدا با دشمنان امام حسین علیه السلام می‌جنگیم

شادی خدا در رضایت اهل بیت

 شادی خدا هیجانی و از خالتی به حالت دیگر بدل شدن نیست؛ رضایت خدا رضایت ولی‌الله، امیرالمومنین علیه السلام و زهرا سلام الله علیها است؛ امام صادق علیه السلام: خشم/رضایت خدا، خشم/رضایت اهل بیت. نماز شادی خدا نمی‌آورد مگر شادی زهرا سلام الله علیها ؛ زیارت کربلا برای شادی زهرا، رضایت خداست نه شرک. تقرب الی الله در عاشورا، تقرب به رسول و امیرالمومنین است، شناخت خدا از طریق ایشان.

هشدار! اذیت مومن

 اذیت مومن، اذیت اهل بیت و امام زمان(عج)؛ قبل رمضان (حتی با دعوا) همه (والدین، خواهر/برادر) را راضی کنیم تا فیض کامل ببریم؛ خدا مهربان است اما قاعده این است. روایات اصول کافی بیانگر از امر به شادی مومن است؛ لااقل اذیت نکنیم، بلکه با هنر خود (حل مشکل یا دعا) آنان را شاد کنیم؛ پول زیاد هم بدون شادی مومن، جریان الهی نیست.

در روایات، امام زمان(عج) چهار حاکم (از جمله صالح) را عفو می‌کند اما شیخین را محاکمه می‌کند و می‌فرماید: مادر ما فاطمه چه کرده بود که در را شکستید؟ همه مردم شاهدند و اعتراف می‌کنند و به دار زده می‌شوند. قلب رئوف و گسترده امام افراد زیادی را می‌بخشد اما اینجا عفو کفر است؛ خود حضرت کلنگ بر قبر ابوبکرو عمر می‌زنند، طوفان الهی برمی‌خیزد تا مردم را امتحان کند. در این امتحان باید برائت حفظ شود؛ وظیفه مومنین است حمایت از حضرت زهرا سلام الله علیها با تمام وجود، نه نابودی برائت به بهانه محبت.