…وَ الْوَفَاءَ بِالنَّذْرِ تَعْرِيضاً لِلْمَغْفِرَةِ وَ تَوْفِيَةَ الْمَكَايِيلِ وَ الْمَوَازِينِ تَغْيِيراً لِلْبَخْسِ وَ النَّهْيَ عَنْ شُرْبِ الْخَمْرِ تَنْزِيهاً عَنِ الرِّجْسِ وَ اجْتِنَابَ الْقَذْفِ حِجَاباً عَنِ اللَّعْنَةِ وَ تَرْكَ السَّرِقَةِ إِيجَاباً لِلْعِفَّةِ وَ حَرَّمَ اللَّهُ الشِّرْكَ إِخْلَاصاً لَهُ بِالرُّبُوبِيَّةِ فَ اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ وَ لا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ- وَ أَطِيعُوا اللَّهَ فِيمَا أَمَرَكُمْ بِهِ وَ نَهَاكُمْ عَنْهُ فَإِنَّهُ إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماء.
اگر کسی به نذر خودش وفا کند خودش را در معرض مغفرت خدا قرار داده است خیلی از افراد به نذرهایی که انجام میشود اشکال میکنند میگویند مگر نذر نباید برای خدا باشد چطور شما برای امام حسین علیهالسلام نذر میکنید اینکه شرک میشود برای حضرت رباب و حضرت رقیه و حضرت زینب و بی بی دوعالم فاطمه زهرا سلاماللهعلیها نذر میکنید و این شرک میشود؟
آنچه در این مقاله خواهید خواند:
- وفای به نذر و مغفرت خدا
- صیغه نذر و شروط آن
- نیکویی نذر برای اولیای الهی
- نذر مریم مقدس برای معبد
- مریم بتول
- فرزندی آسمانی بدون ازدواج
- قوم یهود قومی متزلزل
- تکبر یا علم به فضیلت
- نذر حضرت خدیجه
- فاطمه زهرا حقیقت دین
- خلقت فاطمه زهرا از نور عظمت خدا
- نور فاطمه زهرا در قیامت
وفای به نذر و مغفرت خدا
قرآن کریم و روایات بیان میکند که اگر کسی نذر کند باید به آن وفا کند فرد مختار است می تواند نذر نکند ولی به محض اینکه نذر کند و صیغه نذر را به زبان جاری کند تا نذرش شرعی باشد.
صیغه نذر و شروط آن
بگوید لله علیّ یا به زبان های دیگر طوری بگوید که همین معنا را داشته باشد نذر واقع میشود مشروط بر اینکه آنچه نذر کرده است حرام و مکروه و حتّی مباح هم نباشد اگر چیزی را نذر کند که حرام باشد از اول واقع نمیشود. مثلاً اگر فلان مشکلم حل شد فلانی را بزنم اصلاً نذر واقع نمیشود.
برخی نذرهای بیهوده میکنند مثلاً بگوید ده بار به هوا می پرم؛ بنابراین نذر یا در امورات واجبی مانند نماز واقع میشود. مثلاً بگوید اگر فلان کار شود نمازم را اول وقت می خوانم و اول وقت خواندن مستحب است. لذا یا باید به قول علماء مصداق واجب یا مستحب باشد و اینها فقه است و به خودتان می سپارم.
اگر کسی به نذر خودش وفا کند خودش را در معرض مغفرت خدا قرار داده است خیلی از افراد به نذرهایی که انجام میشود اشکال میکنند میگویند مگر نذر نباید برای خدا باشد چطور شما برای امام حسین علیهالسلام نذر میکنید اینکه شرک میشود برای حضرت رباب و حضرت رقیه و حضرت زینب و بی بی دوعالم فاطمه زهرا سلاماللهعلیها نذر میکنید و این شرک میشود؟
نذر برای پروردگار باید باشد انّی نذرت لله من برای خدا نذر میکنم که به فقرا غذا دهم و بعد هم میگویید من نذر فقرا کردم اگر فرد بگوید نذر فقرا شرک است نذر خدا بکن ما میگوییم دقت ندارید این عبارتی است که گفته میشود ولی نیت ما نذر برای پروردگار است اما متعلّق نذر فقرا است میگوید من نذر کردم چند نفر را اطعام طعام کنم میگوید شرک است تو برای همسایه و فقرا نذر کردی فوراً میگوید نیت ما این است که برای رضایت خدا به فقرا غذا بدهم و این اصطلاحی است که گفته میشود وقتی شما برای اباعبدالله علیهالسلام نذر میکنید این متعلّق نذر است و هر نذری هم قطعاً یک متعلّقی دارد و الاّ واقع نمیشود.
نذر از عقود نیست بلکه از ایقاعات است یعنی دو طرف نمیخواهد مثلاً در عقد ازدواج یک طرف باید بگوید خودم را به عقد تو در آوردم و طرف دیگر قبول بکند و اگر یک طرف نگوید فایدهای ندارد اما نذر ایقاع است یک طرف واقع میشود مانند هبه که مالی را به شخصی بدهید حتّی اگر زنده نباشد مثلاً برای نسلش هبه کند وصیت هم فوری واقع میشود نذر هم اگر شرعی باشد فوری واقع میشود و کسی نذر فقرا کند نیازی نیست تا فقرا قبول کنند یا چیزی بگویند وقف هم همین است برای خدا وقف میکند این زمین را برای خدا که مسجد باشد یعنی متعلق وقف مسجد یا حسینیه یا خیریه یا مدرسه است نذر همیشه برای پروردگار است انّی نذرت لله نذر کردم برای جلب رضایت پروردگار و تقرّب الی الله که این زمین را مسجد قرار دهم.
نیکویی نذر برای اولیای الهی
متاسفانه در دانشگاهها برخی اساتید که حتّی درسشان دین نیست مطالبی ضدّ دین میگویند من جمله همین اشکال که نذر برای امام حسین علیهالسلام شرک است.
در قرآن کریم آمده است مادر مریم مقدسه اسمشان در روایات دو جور آمده است. حنّه یا نام دیگری که در روایات آمده است مادر مریم مقدّس چون عمران علیهالسلام به ایشان وحی شد که قرار است که خداوند به تو فرزندی دهد که چنین توانایی دارد که مرده را زنده میکند و آدمهای برص دار را شفا میدهد کور را بینا میکند و برگزیده خدا است.
نذر مریم مقدس برای معبد
این مطلب به ایشان وحی شد و ایشان به همسرشان گفتند و به امّتشان هم گفتند که منتظر چنین فرزندی باشید بعد مادر مریم سلاماللهعلیهما با توجه به آن وحی که شده بود که قرار است به شما فرزندی داده بشود و در چنین جایگاه بلندی است و ایشان دوران حملشان بود این بچه را نذر عبادتگاه کرد در عبادتگاه دختران را نمی توانستند نذر کرد و در آیین آنها چنین چیزی نمی شد چون دخترها زمانی که بالغ میشدند مریض میشدند و در حالت مریضی جایز نبود که در مسجد مکث داشته باشند لذا کسی که می خواست فرزندش را در عبادتگاه باشد و همیشه عبادت کند این فرزند باید پسر میبود.
به هر حال مادر مریم گمان میکرد که آنچه که در شکم دارد پسر است چون خبر رسیده بود که چنین پسری به شما نذر میشود یاربّ انی نذرت من برای خدا نذر کردم ولی متعلّق نذرش این است که ایشان دائما در عبادتگاه باشد وقتی که فرزندشان متولّد شد دید دختر است و عرض کرد پروردگارا انّی وضعتها انثاً من دختر زاییدم با آن وحیی که بود و زمینه فکری که داشت انتظار پسر داشت و خداوند فرمود لیس الذکر کالانثی که دو یا سه طور ترجمه شده است که بحث ما نیست.
در واقع وقتی مریم سلاماللهعلیها توانست راه برود خداوند نذر را پذیرفت و گفت وی را در عبادتگاه قرار دهید. متکفّل او شوهر خاله اش حضرت زکریا که پیغمبر الهی بودند شدند. کم کم ایشان که در حجره خاصی بودند عبادت میکردند و ایشان بسیار زیبا و پر معنا بودند.
مریم بتول
بعد هم دورانی شد که این بانو به زمان بلوغ رسید خداوند طوری قرار داد که نیازی به اخراج او از عبادتگاه نبود ما درباره حضرت زهرای اطهر معتقدیم که حضرت زهرا سلاماللهعلیها بتول هستند. تمام دختران انبیا هم بتول بودند بتول عربیش را می گویم لم یره حمرةً و یادم است که یکی از اساتیدمان میگفتند نه اگر بگوییم که حضرت زهرا سلاماللهعلیها لم یره حمرةً این نقص است و کمال زن ها این است که این مسائل را داشته باشد بله اگر در میان زنهای معمولی کسی چنین حالتی نداشته باشد این نقص است و شاید بچه دار هم نشود اما اگر خدا چنین مقدّر کند که این حالات نباشد و نقصی و عیبی هم نباشد و صاحب اولاد هم بشود.
فرزندی آسمانی بدون ازدواج
این طهارت اضافی هست حضرت مریم بتول بودند آن چیز هایی که برای معمول زنان بود خداوند برای ایشان قرار نداد لذا حتّی وقتی که بالغ شدند نیازی به اخراج ایشان نبود ولی دسیسههایی شد و جریاناتی رخ داد تا اینکه خداوند اراده کرد که به مریم مقدسه با اینکه شوهر ندیده بود فرزندی دهد و این خیلی سنگین است و ایشان بدون ازدواج صاحب حمل شدند و تنها کسی که اجازه داشت به محراب حضرت مریم سلاماللهعلیها نزدیک شود جناب زکریا بود و تهمتی به این ولی خدا زده شد و چه کردند با زکریا.
حضرت مریم فرزندشان متولّد شد فرزندی که پسر بود آن وحی که به حضرت عمران شده بود منظور فرزند فرزند بود مادر مریم فکر میکرد فرزند خودش است در حالی که فرزند فرزند او بود و در این مدّت هم خیلی افراد با حضرت زکریا بد شدند و از آیین بیرون آمدند شما به ما وعده دادید که فرزندی برای حضرت عمران متولّد میشود که مرده را زنده میکند و ولی و صفی خداست و آخر هم دختری متولد شد و خیلی ها از آیین بیرون آمدند وقتی هم که حضرت عیسی متولّد شدند و وعده الهی آمد مادر بزرگوارشان مریم را متهم کردند وبدون شوهر هم که نمیشود پس جریانی بوده است و شما دچار گناه شدید و خداوند حضرت عیسی را در حین تولّد به سخن درآورد و واضح و روشن بیان کردند و معجره بزرگی بود که اگر کسی واقعاً دنبال حق و حقیقت بود مطلب برایش روشن شد بدانید همیشه امتحانهایی حضرت حق است.
قوم یهود قومی متزلزل
خود حضرت نوح که گفتند قرار است ما کشتی بسازیم و درختهایی کاشتند تا از آن کشتی بسازند و درخت ها رشد کرد ولی اذن الهی نیامد و درخت ها خشک شد در برخی روایت 7 نسل و در برخی 40 نسل این درختها کاشته میشد و مردم میگفتند وعده شما کجاست معلوم میشود وعده شما واقعی نیست ولی من قومی متزلزلتر از قوم یهود ندیدم. حال در جریان درخت ها 40 نسل شد اما حضرت موسی سی روزش چهل روز شد گوساله پرست شدند 10 روز طول کشید کسی میگفت مگر میشود در هشتادوسه روز بعد پیامبر صلیاللهعلیهوآله مردم گمراه شوند گفتم در ده روز گوساله پرست شدند اینها در دو ماه گوساله پرست نشوند مردم تغییر میکنند قوم یهود خیلی زود در امتحانها مردود شدند.
در روایات داریم که قوم یهود مغضوب هستند نه اینکه ضال باشند بلکه مغضوب هستند غیرالمغضوب و نصاری ضال هستند در میان دائره اسلام کسانی که ولایت به آنها عرضه شده است و نپذیرفتند مغضوب هستند و کسانی که فریب خوردند و از ولایت دور شدند ضال هستند و ما هر روز در نماز میگوییم از این عده نباشیم قوم یهود خیلی معجزه دیدند و خیلی نعمت دیدند و خداوند از زمین و آسمان برای آنها نعمت فرستاد به هرحال جریان نذر در میان امتهای سابق بوده است و مادر حضرت مریم نذر کردند که فرزندشان را در عبادتگاه بگذارند و این جریان واقع میشود.
تکبر یا علم به فضیلت
اما برگردیم به زمان اسلام حضرت خدیجه سلاماللهعلیها در مناجات های خودشان در محضر پروردگار چنین گفتند خدایا من از مادر مریم مقامم بالاتر است و این تکبر نیست من الآن بگویم که از ناصبی ها نزد خدا مقامم بالاتر است این علم است و این دانش است ولی تکبر یک حس است اهلبیت علیهمالسلام میفرمودند ما اشرف خلائق هستیم و کسی مثل ما نیست لایقاس بنا بشر این دانش و علم است ناصبی را اگر غذا دهید عیب است به غیر ناصبی میتوان غذا و آب داد اما ناصبی از تشنگی بمیرد اگر به آن آب هم دهیم اشکال دارد باید بگذاریم بمیرد به درک کسی که جسارت به رسول خدا صلیاللهعلیهوآله و یا اهلبیت بکند چنین است حتّی سگ هم اگر تشنه باشد نباید بگذاریم از تشنگی بمیرد و به او باید آب دهید. اما به ناصبی حق آب دادن هم نداریم.
حال ما بگوییم که مقاممان نزد خدا تا وقتی مومن هستیم از آنها بالاتر است این علم است علم به فضیلت تکبّر نیست تکبر یک حس است که در درون ها شکل میگیرد و هر کس حس تکبّر داشته باشد گناه بزرگی است و نتیجه آن هم خوب نیست حضرت خدیجه علم به برتری دارند نه حس برتری خدایا من از مادر مریم نزد تو گرامیتر هستم و شوهرم هم که رسول مقدس اسلام اشرف الخلائق اشرف الاولین الی الآخرین است.
نذر حضرت خدیجه
ایشان فرمودند: حال می خواهم این بچه ای را که در شکم دارم و با من سخن میگوید نذر تو بکنم نذر عبادتگاه که دائماً عبادت کنند. شواهدی وجود دارد که به خود حضرت خدیجه نیز وحی میشد اگرچه برای بعضی سنگین است نه آن وحی قرآنی که مربوط به رسول خدا است نه مطالبی را جبرئیل وبرخی ملائکه به حضرت خدیجه بیان میکردند و به ایشان وحی شد که بله مقام شما بالاتر است اما کسی را می توانید نذر کنید که دائماً در عبادتگاه باشد که اوّلاً تو مالکش باشی اول باید مالک شیئی باشی تا بتانی نذرش کنی و فاطمه صفیه من است انتخاب شده من است منتخب من است و فاطمه مال من است یعنی از خصیصین پروردگار است سه نفر هستند که خصیصین پروردگار است و بین آنها و پروردگار شخصی وجود ندارد رسول مقدس اسلام و امیرالمومنین و حضرت زهرای مرضیه سلاماللهعلیها حتی بین امام حسن و امام حسین علیهماالسلام و خداوند این سه شخص هستند ولی بین این سه بزرگوار و پروردگار شخص سومی قرار ندارد.
فاطمه زهرا حقیقت دین
خداوند فرمود فاطمه مال من است و مالکش من هستم و من او را پاکترین زن آفرینش آفریدم و تمام وجود او مال من است و او تنها برای من کار میکند یعنی فقط در مسجد بگذاری اینگونه نیست خودش مسجد است خودش دین است خودش حقیقت تقرّب الی الله است صفیه یعنی همین حضرت آدم صفی الله بود در کلمات معصومین هم نسبت به حضرت زهرا سلاماللهعلیها کلمه صفیه زیاد داریم.
اینجا یا در جریان در و دیوار حضرت فرمودند پدرجان ببین با صفیه ات چگونه برخورد میکنند و یا امیرالمومنین علیهالسلام زمانی که میخواهند بدن حضرت زهرا سلاماللهعلیها را درون قبر قرار دهند کلمه صفیة الله را به کار می برند که این امت با صفیه خدا چگونه برخورد کردند ایشان صفیه و متخب الهی است که در انتخابش هم خدا اشتباه نکرده است تمام کمالات و قدرت ها در حضرت زهرا سلاماللهعلیها می باشد نمیدانم. متاسفانه برخی از بیان فضائل ایشان میترسند شاید از ترس غلوّ است بله برخی غلو میکنند و میگویند حضرت زهرا سلاماللهعلیها از پیامبر و امیرالمومنین هم بالاتراست و چند روایت آورده اند که همه توضیح دارد و بد توضیح دادند و غلو میکنند هشت یا نه دلیل آورده اند که حتّی صمدیه خوانها میتوانند جواب دهند متاسفانه برخی افراد مشهور چنین دلیلهایی را میآوردند.
خلقت فاطمه زهرا از نور عظمت خدا
مثلاً میگویند فاطمه خلقت من نور عظمت الله فاطمه زهرا سلاماللهعلیها از نور عظمت خدا خلق شده است و در رابطه بقیه معصومین نداریم اگر به اصول کافی نگاه میکردند متوجه میشدند که اینگونه نیست امام صادق علیهالسلام فرمودند همه ما از نور عظمت خدا خلق شدیم و نور عظمت خدا یعنی آن نور اوّلی که خداوند آفرید و مخلوق اول است و به آن مشیت الله میگویند و از جهت بیان عظمت میگویند نور عظمت الله چنانچه به خانه خدا میگوییم بیت الله یعنی برای بیان شرافت به خدا اضافه میشود میگوییم کعبه بیت الله است آن نور اول نور مشیت الله نور عظمت الله است و رسول خدا و امیرالمومنین و حضرت زهرا علیهمالسلام از آن نور خلق شدند وآن نور عظمت الله حجاب نمیشود. زیرا حقیقتش همان حقیقت رسول خدا و امیرالمومنین علیهماالسلام است همه اهلبیت علیهمالسلام از نور عظمت الله خلق شدند.
برخی مستقیم و برخی با واسطه از نور عظمت الله خلق میشوند بعد چنین شخصیتی بارها برای اتمام حجت که نگویند نشنیدیم بارها نور عظمت خودشان را آشکار کردند روایاتش موجود است برای کل مردم مدینه آشکار شد یعنی زمان پیامبر صلیاللهعلیهوآله به مسجد رفتند و حضرت زهرا سلاماللهعلیها سنی نداشتند دیدند تمام شهر مدینه نور خاصی مثلاً سفید گرفته است یا رسول خدا این نور کجاست بروید درخانه فاطمه میبینند حضرت زهرا سلاماللهعلیها در حال عبادت مصدر نور و منشا نور هستند.
ظهر همان روز باز تکرار و غروب هم تکرار یعنی در یک روز ایشان سه مرتبه درخشیدند و این تکرار هم شد و این کم قضیه است برای خود امیرالمومنین علیهالسلام هر روز سه مرتبه می درخشیدند مشخص نشده است زمانش کی بوده است ولی احتمال دارد همان وقت نمازها بوده است اما درخششی که برای ایشان داشتند غیر درخشش برای مردم بود برای مردم لمعهای بود وقتی ایشان سر به سجده نوری از محل سجده ایشان به آسمان می رفت برخی نور اسلام و ایمان و یا سیادت دارند ولی خداوند برای اینکه ما مغرور نشویم اینها را آشکار نمیکند.
نور فاطمه زهرا در قیامت
ولی روز قیامت که یوم تبلی السرائر است همه آشکار میشود و مقدار نور شخص به تناسب خود شخص است وقتی حضرت زهرا سلاماللهعلیها در عرش بودند خداوند اذن داد و ایشان درخشیدند تمام ملائکه به سجده در آمدند از شدّت این نور وقتی ایشان در زمین بودند وقت نماز یا عبادت هایی که داشتند سر به سجده میگذاشتند از محل سجده ایشان نوری به آسمان می رفت.
امام صادق علیهالسلام فرمودند به آسمان اول می رفت تمام ستاره هایی که ما می بینیم در آسمان اول است و آسمان دوم ستاره ندارد شکل دیگری است و تمام عظمت آسمان اول در میان آسمان دوم مانند یک انگشتر در دل بیابان است و آسمان دوم نسبت به آسمان سوم انگشتر دل بیابان است تا هفت آسمان و بعد سدرة المنتهی و هر کدام همین نسبت و به بهشت برسیم همه اینها در مقابل یکی از درجات بهشت کحلقةٍ فی فلاةٍ است امام صادق علیهالسلام فرمودند از محل سجده فاطمه نوری به آسمان اول و دوم و سوم و تا هفتم و بعد سدرة المنتهی و عرش و لوح کرسی و تمام آفرینش را در بر میگیرد و تمام ملائکه که در آسمان هستند از شعاع نور حضرت زهرا سلاماللهعلیها ایشان را در حال عبادت میبینند برای چنین بانویی انسان تمام عمر هم گریه کند کم است.
کسانی که میگویند جریانی بود و تمام شد نمیفهمند که مصیبت به چه شخصیتی وارد شده است خدا عمر را لعنت کند عمر میگفت فاطمه زنی مانند زنهای دیگر است این حرف او بود ولی سخن پیامبرصلی الله علیه وآله فرمودند ایشان «سیدة نساء العالمین اول من یدخل الجنه» برای چنین بانویی تمام عمر گریه شود کم است.
